Rozpoczynająca się epidemia i zbliżająca się kilkuletnia recesja zmusi nas do totalnego zrewidowania naszych planów i rezygnacji z wielu zadań, które w „normalnych czasach” wydawały się fajną sprawą. W obecnej sytuacji należy zrezygnować z budowy Małopolskiego Centrum Nauki „Cogiteon”, a zarezerwowany pod niego teren przeznaczyć pod marszałkowski park publiczny. W czasach epidemii ogromne tereny zielone dawnego lotniska okazały się ważną enklawą bezpieczeństwa – jedynym miejscem w tej okolicy, gdzie da się jeszcze bezpiecznie iść na spacer i pobiegać. Nie niszczmy tego i przewartościujmy w trybie pilnym dotychczasowe plany i założenia, stawiając na popularyzację nauki przez Internet oraz budując małe ogrody doświadczeń w każdym małopolskim miasteczku.

__________________________________________________________________________________________________________________________

__________________________________________________________________________________________________________________________

Epidemia potrwa długo i jeszcze nie raz przyjdzie nam żyć w kwarantannie

Ktoś powie: obecna sytuacja jest przejściowa, za 3 tygodnie wrócimy do szkół, pracy i normalnego życia. Nic bardziej błędnego – sytuacja się unormuje, ale w październiku-listopadzie czeka nas kolejna, jeszcze gorsza fala zarazy i kwarantanny. Zmieni się jedynie to, że nauczymy się z tą sytuacją żyć. Dokładnie tak jak nauczyliśmy się w poprzednich latach żyć z absurdalnie wysokim smogiem – również siedząc w domu, unikając spacerów, nosząc maseczki.

Zamiast okresowych dni z kilkukrotnym przekroczeniem norm pyłu zawieszonego w najbliższych latach czekają nas zatem regularne kilkutygodniowe okresy #zostańwdomu. Ten jesienny i każdy kolejny będą jednak nieco inne, niż ten obecny. Będzie mniej lęku i paniki, dużo więcej rutyny i wypracowanych procedur. Będziemy też potrzebowali jak nigdy wcześniej rozległych niezabudowanych przestrzeni w każdej części Krakowa, gdzie każdy z nas, a zwłazcza seniorzy, będą mogli bezpiecznie wyjść na spacer, rolki lub pobiegać, unikając dużych skupisk ludzkich.

Taką funkcję „wentyla bezpieczeństwa” spełnia obecnie niezabudowany teren dawnego lotniska – jeszcze na tyle duży, by pełnić rolę w miarę bezpiecznego terenu spacerowego na czas kwarantanny. Każde dodatkowe jego okrojenie – czy to w nieodpowiedzialny sposób jak to robi Politechnika, czy w szczytnym celu związanym z budową Cogiteonu, spowoduje przekroczenie granicy, za którą teren ten skurczy się do rozmiarów, nie zapewniających już krakowianom bezpieczeństwa epidemiologicznego.

Nauczmy się żyć w trającej 5 lat recesji. Już teraz trzeba szukać oszczędności w budżecie Województwa i Miasta

Jeszcze gorsze skutki będzie miała ogólnoświatowa recesja, która powinna się zacząć już za 3-4 miesiące i potrwa zgodnie z cyklem koniunkturalnym – 5-7 lat. To nic nadzwyczajnego – okresowe przeplatanie się czasów prosperity i czasów kryzysu to podstawa nauk o ekonomii, o czym uczą się już studenci pierwszego roku. My mamy to szczęście, że już teraz wiemy, że ta recesja za chwilę nastąpi, a w ślad za nią – załamanie się budżetów, w tym budżetu województwa i miasta. Równocześnie byłoby dobrze, gdyby jednak nawet w czasach kryzysu nie odstąpiono od budowy chodników wzdłuż ruchliwych ulic, gdyż sytuacja taka jaką mamy do czynienia w Łęgu, Wadowie, Łuczanowicach czy Grębałowie i Kantorowicach jest skandaliczna. Chodniki i kanalizacja to podstawowy standard cywilizacyjny i moim zdaniem na to powinny znaleźć się środki również w trudnych czasach. Jeżeli gminom zacznie brakować na to pieniędzy, powinny w tym względzie uzyskać wsparcie od rządu i województwa. Zastanówmy się zatem już teraz, gdzie szukać oszczędności tak by nie oszczędzać na tych najsłabszych.

Dla mnie sprawa jest oczywista – gdy zaczyna się kryzys, rezygnujemy ze zbytków. Z wydatków i zamierzeń, które w normalnych czasach byłyby super sprawą, również z naszych marzeń, które jednak nie są nam konieczne do przetrwania w trudnych czasach. Bardzo mi przykro, z całą sympatią do idei Cogiteonu, ale w czasach nadchodzącej recesji te prawie 200 milionów trzeba przeznaczyć na coś innego, nawet jeśli przepadnie unijna dotacja. A już w ogóle pomysł, by w czasie zarazy budować duże obiekty w których gromadzą się ludzie, powinien zostać gruntownie przemyślany.

Ogromne centra nauki to przeżytek. Postawmy na ogrody doświadczeń w każdym małopolskim miasteczku i e-naukę

Pomysł popularyzacji nauki poprzez budowanie ogromnego centrum w stolicy województwa jest co prawda inspirującą, ale nie jedyną formą osiągnięcia tego celu. W obecnej sytuacji należy zrobić analizę, której niestety nie przeprowadzono na początku. Czyli zastanowić się nad kilkoma alternatywnymi sposobami popularyzacji nauki (zwłaszcza poza Krakowem, gdzie jest to najbardziej potrzebne), przeliczyć to wszystko i porównać efekty.

Może lepszy, bardziej wymierny efekt uzyskamy, przeznaczając część środków na wsparcie systemów edukacji przez internet? Budowa kilkudziesięciu małych ogrodów doświadczeń w każdym mieście powiatowym Małopolski i miastach nie będących siedzibą powiatu (Krzeszowice, Skawina, Niepołomice)? Osobiście uważam, że oba te rozwiązania przyniosą o wiele lepszy i bardziej równomierny efekt, niż budowa centrum-molocha w i tak już bogatym mieście wojewódzkim. Cogiteon to inwestycja Województwa Małopolskiego, które powinno dbać o popularyzację nauki w całej Małopolsce, w tym zwłaszcza na obszarach wiejskich i w małych miasteczkach. W Krakowie nie ma aż takiej potrzeby, bo są uczelnie, muzea, parki technologiczne. Zamiast jednego dużego Cogiteonu, zbudujmy więc sieć małych Cogiteonów tam, gdzie są one najbardziej potrzebne i gdzie tę naukę naprawdę spopularyzują – a więc ogrody doświadczeń w Niepołomicach, Skawinie, Krzeszowicach, Proszowicach, Nowym Targu czy Olkuszu.

Zajmować się tym powinni ci sami ludzie, którzy obecnie pracują w jednostce wojewódzkiej MCN Cogiteon. To ważne, bo właśnie pracownicy „Cogiteonu” do końca będą bronić tej nietrafionej inwestycji, w obawie o swoje miejsca pracy i stanowiska kierownicze. Te obawy trzeba przeciąć, zapewnić ich że nie stracą pracy gdy odstąpimy od budowy Cogiteonu w Czyżynach – zmieni się tylko formuła zadania na lepszą, sensowniejszą, bardziej promującą naukę na obszarach wsi i małych miasteczek.

Urzędnicy i tak zrobią swoje. Po trupach, kosztem zieleni i bezpieczeństwa, bez sensu

Oczywiście nie wierzę w to że urzędnicy i radni miejcy rządząej koalicji pochylą się nad tym tekstem i zrealizują choćby jeden postulat, który tu sformułowałem. To niemożliwe. Nie przy tej krótkowzroczności, która panuje wśród rządzących i urzędników.

Cogiteon i droga dojazdowa do MCN powstaną – i to w tym najgorszym, betonowym, oprotestowanym wariancie. Będzie BETON. Dużo BETONU. Stracimy tereny zielone, stracimy ostatnią enklawę bezpiecznych spacerów w czasach epidemii, będzie betonowy obiekt z którego i tak nie skorzystamy – bo epidemia.

A za kilka lat ze zdziwieniem będziemy się zastanawiać, jak to możliwe, że tak szybko okrojono tereny zielone. Tak jak teraz płaczemy nad rozlanym mlekiem, że powstały bloki w parku koło Tauron Areny. Jak to możliwe, kto by pomyślał, samo się zrobiło. Różnica polega na tym, że mądrzejsi o doświadczenie, teraz jeszcze możemy zmienić plany i powstrzymać betonowanie terenów zielonych dawnego lotniska, spopularyzować naukę w lepszy sposób. Ale do tego musielibyśmy mieć mądrych i dalekowzrocznych radnych miejskich, urzędników, prezydenta.

„Cieszy mię ten rym: «Polak mądr po szkodzie»;

Lecz jesli prawda i z tego nas zbodzie

Nową przypowieść Polak sobie kupi

Że i przed szkodą, i po szkodzie głupi” - pisał przed wiekami Jan Kochanowski. Mimo upływu lat, w Krakowie aktualne, jak nigdy wcześniej.

 

Jakub Łoginow

________________________________________________________

Cogiteon w czasach epidemii i nadchodzącej recesji. Duże centra nauki to przeżytek - promujmy naukę w Internecie i twórzmy małe ogrody doświadczeń w małopolskich miasteczkach

16 marca 2020

Media Społecznościowe

Strona zrobiona w kreatorze stron internetowych WebWave

W kilku słowach o tym co robimy

UTOportal - nowy portal o rolkach, deskorolkach, hulajnogach i trendach miejskich

Autor:   Jakub Łoginow

Możesz wesprzeć ten projekt, kupując ebooka:

Moje ebooki

Przydatne informacje